Нарт

Нарт
Нарт – ирон æмæ æндæр кавказаг адæмтæй бирæты эпикон кадджыты хъайтартæ. Нарты фæлгонцы зынынц мифологион персонажты æууæлтæ, ирон адæм Нарты сæ фыдæлтæ хонынц, бæрæг хуызы сын абарæн ис фыццаг адæймæгты мифологион знæмимæ. Ирон эпосы Нарты æхсæнады ис æртæ мыггаджы – Алæгатæ, Æхсæртæггатæ æмæ Борæтæ. Алы мыггагмæ дæр дзы ис, иннæтæй йæ чи хицæн кæны, ахæм миниуджытæ: фыццæгтæ хицæн кæнынц сæ куырыхон зондæй, Нарты Уацамонгæ дæр уыдоны у; дыккæгтæ – лæгдзинадæй; адон сты, эпосы сæйрагдæр хъайтартæ кæмæй рацыдысты, уыцы мыггаг; æртыккæгтæ – æнæнымæц фосы дзугтæй æмæ бæхрæгъæуттæй. Нарты мыггæгты ахастдзинæдтæ ирон эпосы сты ныхмæдзыд. Нарт иумæ цæуынц стæрты, иумæ бадынц иннабонæй-иннабонмæйы куывдты, кæрæдзиимæ бахæстæг кæнынц, фæлæ эпосы кæрæй-кæронмæ бæрæг дары æнæмынæггæнгæ хæрамдзинады мотив Æхсæртæггатæ æмæ Борæты æхсæн (Батрадз амардта Борæты мыггаджы хистæр Борæфæрныджы æмæ йын ныццагъта йæ авд фырты), Æхсæртæггатæ æмæ Алæгаты æхсæн (Сослан мæнгардæй амардта, хъаруйæ æгас Нартмæ æмбал кæмæн нæ уыд, уыцы æрыгон Тотырадзы – Алæгаты мыггаджы иунæг хъайтары). Вазыгджын сты Нарты мыггæгты ахастдзинæдтæ æрмæст кæрæдзиимæ нæ, фæлæ уæларвцæрджытæ æмæ эпосы иннæ дзуæрттæ æмæ дауджытимæ дæр. Нарт иуæй-иутæ æввахс хастæт æййафынц уæларвцæрджытимæ æмæ æндæр дзуæрттимæ. Зæгъæм, Дзерассæ у Донбеттыры чызг. СатанаУастырджийы чызг; Сослан иуæй-иу варианттæм гæсгæ у Уастырджийы фырт, фаззон æфсымæртæ Уырызмаг æмæ Хæмыц сты Донбеттырты хæрæфырттæ, Уырызмæджы фырты хъомыл кæнынц уæларвцæрджытæ – Сафа æмæ Фæлвæра; Куырдалæгон йæ æрвон куырдадзы бахсыста Сослан æмæ Батрадзы, Хуры чызг Ацырухс у Сосланы бинойнаг. Нарт уæларвцæрджытæм арæх ваййынц уазæгуаты. Уæларвцæрджытæ та арæх фæбадынц æмæ фæминас кæнынц Нарты се ’рдхæрæны куывдты. Фæлæ уæддæр ахæм ахастдзинæдтæ Нарт уæлдайдæр та Батрадзы, нæ хъыг дарынц уæларвцæрджытимæ тох кæнын æмæ сæ къордгай цæгъдын (иу хатт, цуанæй æрцæйцæугæйæ, Батрадз амардта авд Уастырджийы, авд Уациллайы æмæ аф.д.). Сæхи Хуыцæутты æмбар банымайгæйæ, Нарт Хуыцауы сæхимæ схæрам, смæсты кодтой, Хуыцау сæ карзæй бадомдта, цæмæй сæ хъысмæт сæхæдæг равзарой. Нарт æнусты царды бæсты равзæрста æнусты кад. «Нарт у диссаджы легендарон дунейы фæлгонц; ахæм хъомысджын æргомдзинад æмæ йæ пластикон тыхæй сфæлдыстæуыд, æмæ нын у зынаргъ æмæ æнцонæмбарæн, стыр кады аккагыл нымайæм йе сфæлдисæг адæмы поэтикон курдиат» (Абайты В.И.)

Словарь по этнографии и мифологии осетин. 2014.

Поможем решить контрольную работу
Синонимы:

Полезное


Смотреть что такое "Нарт" в других словарях:

  • Нарт — Нарт: Нарт футбольный клуб Нарт село в Ардонском районе Северной Осетии Список значений слова или словосочетания со ссылками …   Википедия

  • нарт — сущ., кол во синонимов: 1 • богатырь (19) Словарь синонимов ASIS. В.Н. Тришин. 2013 …   Словарь синонимов

  • НАРТÆ — Нарты кадджыты сæйраг архайджытæ, хъæбатыр, зондджын, зонынджын æмæ æгъдауджын адæмы хатт. Ирон адæм сæ хонынц сæ таурæгъон фыдæлтæ. Хуыцау сæ сфæлдыста уæйгуыты фæстæ. Иу кадæг нын Нарты равзæрды тыххæй афтæ дзуры: – Хуыцау дунейы куы сфæлдыста …   Словарь по этнографии и мифологии осетин

  • нарт — (нартыр, нартхэр) легендарные богатыри, герои, воспеваемые в песнях, называемых нартскими песнями, нартским эпосом Пасэм цIыф лъэпкъ лъэшхэу щыIагъэхэу аIоу адыгэ пшысэмэ, таурыхъыжъмэ ахэлъ Нарт Саусрыкъу, нарт Шэбатныкъу, нарт Пэтэрэз джахэмэ… …   Адыгабзэм изэхэф гущыIалъ

  • Нарт — селение в Ардонском районе Северной Осетии; находится в долине р.Кубанка (басс. р.Терек). На некоторых картах название пишется, как Нартыкау. Переводится, как «селение Нартов» …   Топонимический словарь Кавказа

  • Нарт — 363302, Северной Осетия Алания Республики, Ардонского …   Населённые пункты и индексы России

  • нарт — з.б.п …   Орфографический словарь осетинского языка

  • нарт — зат. көне. 1. Ер жігіт, батыр. Тұсындағы болған н а р т ы ң қорлама, Тұсыңдағы болған н а р т ы ң қорласаң, Табылмас ты керекте (Шалкиіз жырау: Нар заман, 26). 2. Түмен басы. Майқы бабамыз дүниедегі ғақылды, оқымысты адамдардың айтқандарын тізіп… …   Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі

  • Нарт (футбольный клуб — Нарт (футбольный клуб, Сухум) «Нарт» Полное название Футбольный клуб «Нарт» Сухум Основан 1997 Стадион «Республиканский» …   Википедия

  • Нарт Отель — (Харьков,Украина) Категория отеля: 3 звездочный отель Адрес: Pestelya Street 47, Харьков, 61000, Ук …   Каталог отелей

Книги

  • Абхазия в легендах, Лина Белярова. В книге «Абхазия в легендах» представлены отобранные эпические сказания, мифы и легенды (включая и легенды греческого происхождения), связанные с Абхазией, в которых отразились мифологические… Подробнее  Купить за 280 руб электронная книга
  • Лам нарт тохиолдсон 43 гайхалтай түүхүүд, Алексей Тенчой. Энэхүү номыг уншсанаар та бүхэн өнгөрсөн болон өнөө цагийн агуу лам багш нарын түүхтэй танилцах болно. Энд өгүүлэх түүх нь Дорнын гүн ухааныг сонирхогчдод болон олон түмэнд таалар болгоогдох… Подробнее  Купить за 96 руб электронная книга


Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»